Omgaan met iemand met dementie is vaak een uitdaging. De ziekte tast niet alleen het geheugen en denkvermogen aan, maar ook het vermogen om logisch te redeneren en de werkelijkheid te herkennen. Dat betekent dat de communicatie met mensen met dementie soms moeizaam verloopt. Maar wat als we niet steeds corrigeren of iemand terughalen naar ‘de werkelijkheid’, en in plaats daarvan kiezen voor écht contact? Dat is waar de SPEELS-methode voor staat: zeg JA bij dementie.
Contact maken door Ja te zeggen
De SPEELS-methode is ontwikkeld door Freya Flach en Hanneke van de Pol. Beiden hebben een achtergrond in de zorg én in het improvisatietheater. Op een gegeven moment vroegen zij zich af: kunnen we improvisatietechnieken gebruiken om beter contact te maken met mensen met dementie? Het antwoord bleek volmondig: ja. En dat is precies de kern van de SPEELS-methode: zeg JA tegen de belevingswereld van de ander. Niet om alles goed te vinden, maar om de ander serieus te nemen en ruimte te maken voor écht contact. Of zoals Freya en Hanneke het zelf zeggen: kies voor connectie in plaats van correctie.
Waarom SPEELS werkt
Hanneke: “Mensen met dementie kunnen zich vaak niet meer aanpassen aan onze logica. Hun werkelijkheid verschuift, maar is voor hen net zo echt als die van ons. Door hun werkelijkheid telkens te corrigeren, brengen we onnodig verwarring, verdriet of zelfs boosheid. Gemiddeld wordt iemand met dementie zo’n 80% van de dag gecorrigeerd. Denk aan opmerkingen als: ‘Nee meneer, uw vrouw is al overleden’, of: ‘Nee mevrouw, het is zomer, geen kersttijd.’ Hoewel goedbedoeld, verbreken deze correcties vaak het contact. De SPEELS-methode kiest daarom een andere weg: meebewegen in plaats van verbeteren.”
Praktisch en persoonsgericht
Freya: “SPEELS is geen hogere wiskunde maar een praktische contacttechniek die je meteen kunt toepassen. Zoals bij de moeder die in juli kerstkaarten wilde schrijven. In plaats van haar te corrigeren, deed de dochter mee. Het werd een mooie middag vol herinneringen – en écht contact. Probeer het maar eens!”
Meer rust, minder strijd
Hanneke: “Mensen die werken met de SPEELS-methode ervaren meer rust, minder agressie en meer verbinding. Voor zorgprofessionals betekent dat: minder werkdruk, meer plezier in het werk. Voor mantelzorgers: meer begrip, minder frustratie. En voor mensen met dementie: gezien, gehoord en erkend worden.”
Meer weten?
Bezoek de website en download het e-book Zeg Ja bij dementie.
Werken bij het Amadeushuis? Klik hier voor onze vacatures. Heb je een achtergrond in zorg, welzijn, agogiek of horeca? Of ben je een 67-plusser met ervaring in de zorg en wil je nog steeds van betekenis zijn? Dan nodigen we je van harte uit om ook te solliciteren. Bij ons staat persoonlijke aandacht centraal. Je krijgt de tijd en ruimte om er écht te zijn voor onze bewoners.
